ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸರಣಿ - ಸಂಚಿಕೆ ೭

  ನಮಸ್ತೆ.

   ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಲೆಯೇ ಸರಿ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭ, ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಕಲಾವಿದರು!

  ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆ ತುಸು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಸೊಗಸಿದೆ. ಆ ಸೊಗಸಿನ ಪರಿಚಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಸರಣಿಯಿದು.

ಪ್ರತೀ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಸಹಿತ ನೀಡುವ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನವಿದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು. 

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ :

  ಇವುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಕೋಶದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರತೀ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.

                                                                        ಸಂಚಿಕೆ ೭

ಕೈಗೆ ಬರು : ಸಿಕ್ಕು

ಕೈತೊಳೆ : ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿ ಅದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳು

ಕೈನೋಡು : ಶಕ್ತಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸು

ಕೈಬರಿದಾಗು : ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಾಗು

ಕೈಬಾಯಿ ಶುದ್ಧವಿರು : ಕೆಲಸ, ಮಾತು ಎರಡೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿರು

ಕೈಬಿಸಿಮಾಡು : ಲಂಚ ಕೊಡು

ಕೈಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡು : ಲಂಚ ಕೊಡು

ಕೈಮಾಡು : ಹೊಡೆ, ಮೇಲೆ ಬೀಳು

ಕೈಮೀರು : ಶಕ್ತಿ ಮೀರು

ಕೈಯೆತ್ತು : ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸು

ಕೈಯೊಡ್ಡು : ಬೇಡು

ಕೈಸಡಿಲ ಬಿಡು : ಔದಾರ್ಯ ತೋರು

ಕೈಸುಡು : ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವವಾಗು, ನಷ್ಟವಾಗು

ಕೈಹಾಕು : ಪ್ರವೇಶಿಸು, ನೆರವು ನೀಡು

ಕೈಹಿಡಿ : ಮದುವೆಯಾಗು, ಮಿತವ್ಯಯ ತೋರು

ಕೊರಳಿಗೆ ಕಟ್ಟು : ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡು

ಕೊರಳಿಗೆ ಬರು : ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ಒದಗು, ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು

ಕೊಳೆಹಾಕು : ಬಹುಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡಿರು

ಕ್ಷೌರವಾಗು : ನಷ್ಟವಾಗು

ಖಾರವಾಗಿರು : ಕೋಪ ತುಂಬಿರು

ಗಂಟಲ ಗಾಣ : ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಮಾರಕ

ಗಂಟಲು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡು : ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗಿ ಮಾತಾಡು

ಗಂಟು ಕಟ್ಟು : ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗು

ಗಂಟು ಕರಗಿಹೋಗು : ಇದ್ದ ಹಣ ಖರ್ಚಾಗಿ ಹೋಗು

ಗಂಟು ತಿನ್ನು : ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ಕೊಡದೆ ಮೋಸ ಮಾಡು

ಗಂಟು ಬೀಳು : ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗು

ಗಗನಕುಸುಮ : ಕೈಗೆ ಎಟುಕದ್ದು

ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡು : ಪ್ರಾರಂಭಿಸು

ಗತಿ ಕಾಣಿಸು : ಮುಗಿಸು

ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆ : ಕಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಡು

ಗಾಳ ಹಾಕು : ಪ್ರಲೋಭನೆ ತೋರಿಸು, ಮರುಳುಗೊಳಿಸು

ಗಾಳಿ ಗುದ್ದಿ ಮೈ ನೋಯಿಸಿಕೊಳ್ಳು : ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗು

ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿಬಿಡು : ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸು

ಗಾಳಿಗೋಪುರ ಕಟ್ಟು : ಬರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರು

ಗಾಳಿ ಬೀಸು : ಪ್ರಭಾವ ಬೀರು, ಮುಗಿಯಲು ಬಿಡದಿರು

ಗಾಳಿ ಸಮಾಚಾರ : ಖಚಿತವಲ್ಲದ ವಾರ್ತೆ, ಹಾರಿಕೆ ಸುದ್ದಿ

ಗಾಳಿ ಹಾಕು : ಉತ್ತೇಜಿಸು

ಗುಟುಕುನೀರು ಕುಡಿಸು : ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡು, ತೊಂದರೆಕೊಡು

ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಬೆಟ್ಟ ಮಾಡು : ಸಣ್ಣದನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿಹೇಳು

ಗುಡಾರ ಎತ್ತು : ಹೊರಡು

ಗೋಣು ಚೆಲ್ಲು : ಸಾಯು

ಗೋತ ಹೊಡಿ : ಸಾಯು

ಗೋರಿ ತೋಡು : ಹಾಳುಮಾಡು, ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು

ಚಕ್ರಹಾಕು : ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳು, ಮೋಸಮಾಡು

ಚಕಾರವೆತ್ತು : ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮಾಡು

ಚಟ್ನಿಯಾಗು : ಅರೆದುಹೋಗು, ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು

ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸು : ಕಷ್ಟಕೊಡು, ಮೋಸಪಡಿಸು

ಚಿಟಿಕೆ ಚಪ್ಪರ : ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ತೀವ್ರಗತಿಯಿಂದ

ಚಿಟುಕು ಮುಳ್ಳಾಡಿಸು : ಬಿಡದೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ತೊಂದರೆ ಪಡಿಸು ಜನ್ಮ ಜಾಲಾಡು : ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಯ್ಯು

ಜುಟ್ಟು ಕೈಗೆ ಸಿಗು : ವಶವಾಗು, ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು

ಜೇಬಿಗೆ ತೂತು ಬೀಳು : ಹಣ ಖರ್ಚಾಗು

ಜೇಬಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳು : ವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು

ಟೋಪಿ ಹಾಕು : ಮೋಸಮಾಡು

ಡಂಗುರ ಹೊಡೆ : ಸಾರು, ಘೋಷಿಸು

ಡುಂಕಿ ಹೊಡೆ : ಅನುತ್ತೀರ್ಣನಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖನಗಳಿಗಾಗಿ ಭಿತ್ತಿ ಬ್ಲಾಗ್ ಓದಿ.